Złoty Krzyż Zasługi Franciszka Prochaski w zbiorach Muzeum Historycznego w Sanoku

Do zbiorów Muzeum Historycznego w Sanoku został przekazany w formie darowizny Złoty Krzyż Zasługi wraz z dyplomem, należący do Franciszka Prochaski – artysty, oficera Wojska Polskiego i wieloletniego darczyńcy sanockiego Muzeum.

Franciszek Prochaska urodził się 27 czerwca 1891 roku w Brzozowie. W 1904 roku jego rodzina przeniosła się do Sanoka. To właśnie tutaj spędził lata młodości i ukończył C. K. Gimnazjum Męskie, zdając w 1913 roku egzamin dojrzałości z odznaczeniem. Następnie studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem Józefa Pankiewicza.

Jego życie zawodowe i artystyczne związane było zarówno ze służbą wojskową, jak i sztuką. Służył w Legionach Polskich, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został oficerem zawodowym Wojska Polskiego. W latach 20. i 30. pracował m.in. we Francji, a w 1932 roku pełnił służbę jako oficer gospodarczy przy przedstawicielstwie RP w Paryżu.

Po wybuchu II wojny światowej ponownie wstąpił do Wojska Polskiego we Francji, a po upadku Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie służył w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie.

Franciszek Prochaska był również aktywnym artystą. Zajmował się malarstwem, grafiką i drzeworytem, a także drukarstwem artystycznym. Po wojnie wraz z żoną Marią prowadził w Paryżu oficynę drukarską, w której powstawały m.in. książki, druki artystyczne i ekslibrisy.

Szczególne miejsce w jego działalności zajmowało rodzinne miasto i Muzeum Historyczne w Sanoku. Prochaska przekazywał do sanockich zbiorów swoje prace oraz dzieła ze swojej kolekcji. Wśród przekazanych obiektów znalazły się zarówno dzieła jego autorstwa, jak i prace innych artystów. Dzięki tym darom w sanockim Muzeum powstała Galeria Sztuki Współczesnej im. Marii i Franciszka Prochasków.

Przekazany obecnie Złoty Krzyż Zasługi wraz z dyplomem stanowi cenną pamiątkę osobistą i kolejny obiekt związany z historią tej niezwykłej postaci. Uzupełnia wiedzę o Franciszku Prochasce nie tylko jako artyście, ale również jako żołnierzu i oficerze, którego życie było związane z historią Polski XX wieku.

Muzeum Historyczne w Sanoku składa serdeczne podziękowania Darczyńcy Panu Pawłowi Mańkowskiemu za przekazanie tego cennego obiektu do naszych zbiorów. Każda tego rodzaju darowizna pozwala zachować materialne świadectwa przeszłości i wzbogaca muzealną kolekcję o przedmioty, których wartość wykracza poza ich materialny wymiar.

Dziękujemy za zaufanie oraz za przekazanie Muzeum pamiątki związanej z Franciszkiem Prochaską.